Close Veiligheidsactie voor gasfornuizen en gaskookplaten: klik hier.
Feiten over het brein

Hoe gedachten techniek kunnen sturen

Tan Le verbindt mens met machine.

Bio-informaticus Tan Le bouwt aan de wereld van morgen, waarin mensen met hun gedachten machines kunnen sturen.

Normaal gesproken is ze zeer ingetogen. Maar vraag Tan Le naar de manier waarop mensen in de toekomst zullen omgaan met de alom aanwezige technologie, dan komt er vuur in de ogen van deze frêle en enigszins timide onderneemster uit Vietnam.

“Zeker,” legt ze met heldere stem uit. “We hebben toetsenborden en muizen, touchscreens en, meer recentelijk, stemcommando's en bediening via gebaren. Hiermee bedienen we apps en games, schakelen we apparaten in en kunnen we zelfs een prothese bewegen. Maar deze interfaces bieden slecht een beperkte manier om technische apparaten te bedienen.” Le streeft naar de ultieme interface: een directe verbinding tussen het menselijk brein en onze omgeving. Zo wil ze met gedachten objecten op een scherm, een Smart Home of een 'intelligente' auto kunnen bedienen.

Gedachtencommando's
“De onbeperkte kracht van onze geest en brein aanboren voor een naadloze interactie met onze omgeving; dat is voor mij de heilige graal.”

Tan Le

“De ideale interface voor de toekomst bestaat uit een ongecompliceerde en zeer intuïtieve manier om via onze gedachten alle apparaten om ons heen te bedienen”, aldus de oprichtster van het bio-informaticabedrijf Emotiv. Met andere woorden: de 39-jarige onderneemster streeft naar een verbreding van gedachtencontrole in positieve zin.

Proefpersoon

Voor de gemiddelde consument klinkt het bedienen van hardware of software via hun gedachten als iets uit een sciencefictionfilm. Maar Le’s bedrijf in San Francisco laat zien dat dit wel degelijk mogelijk is met behulp van een smalle hoofdband en bijbehorende software om menselijke hersengolven te lezen en interpreteren. Wat eerder exclusief was voorbehouden aan neurologen met dure elektro-encefalogrammen (EEG's), ligt nu voor slechts 299 dollar binnen het bereik van normale consumenten. Ten minste als - en dat is de grote vraag - software echt in staat is zinvolle informatie te ontlenen aan het onophoudelijke elektrische vuurwerk van 86 tot 100 miljard zenuwcellen in het menselijk brein.

Le heeft geen illusies over de ontzaglijke uitdaging die de bouw van een betrouwbare interface tussen geest en machine met zich meebrengt. “Het brein is de meest complexe structuur in het ons bekende universum. Ieder brein is optimaal aangepast aan de activiteiten en vaardigheden van iedere individuele mens en past zich daaraan aan.” De structuur en activiteit van het brein ziet er bij een musicus heel anders uit dan bij een atleet. En het brein verandert in de loop der tijd afhankelijk van externe invloeden als stress.

Maar Le is al sinds haar jeugd gewend groot te denken en het schijnbaar onbereikbare wat betreft toekomstvisie na te streven. Toen ze pas vier was, stapte haar familie aan boord van een bootje om van Vietnam naar Australië te vluchten. Haar grootouders en ouders lieten zich niet afschrikken door het gevaar van op open zee door piraten te worden overvallen, noch door de economische malaise en eindeloze bureaucratie waar deze duizenden bootvluchtelingen op zoek naar een beter bestaan mee te maken kregen.

Le groeide op een in een arbeiderswijk van Melbourne en werkte zich in rap tempo door haar middelbare schooltijd heen. Op haar 16e begon ze te studeren en werd in 1998 uitgeroepen tot “Young Australian of the Year”. Haar aangrijpende levensverhaal, dat ze zelf met de woorden 'nederigheid' en 'moed' typeert, greep de toehoorders van de bekende TED Conference aan en is sindsdien meer dan één miljoen keer online bekeken.

Tan Lee

In 2003 richtte Tan Le haar bedrijf Emotiv op, dat zich aanvankelijk richtte op gepassioneerde gamers die wilden investeren in geavanceerde hardware om hun handelingen via gedachten te besturen. Sindsdien is het bedrijf gereorganiseerd en uitgegroeid tot 50 werknemers binnen Californië, Australië en Vietnam. Emotiv werkt momenteel voornamelijk met academici uit verschillende vakgebieden die zich bezighouden met het functioneren van het menselijk brein. Nieuwe technologieën als cloud computing, kunstmatige intelligentie en krachtige en voordelige hardware, zoals virtual reality-headsets, hebben 'mind control' binnen het bereik van normale consumenten gebracht.

Zodra er voldoende gegevensreeksen zijn verzameld om individuele breinactiviteit te interpreteren, opent zich een geheel nieuwe reeks mogelijkheden — van actieve sturing via gedachten, waarbij men aan een handeling denkt en daarmee een vaatwasser aanzet of een deur openmaakt, tot passieve sturing via gedachten, waarbij onbewuste stemmingen en voorkeuren een actie kunnen triggeren, zoals wanneer een mens de subtiele en non-verbale signalen van een ander waarneemt.

“We zijn al getuige van een versmelting tussen de fysieke, digitale en biologische werelden. Over 50 jaar kunnen we geen echte hardware meer aanraken. De technologie is dan in onze lichamen ingebouwd”, vermoedt Le. Software zal constant de hersenstromen meten en signaleren of iemand ontspannen of gestrest, alert of moe is. En met software kunnen mensen naadloos integreren met het Internet of Things. “Denk maar aan een huis dat zijn eigenaar begrijpt. Zodra de eigenaar het huis nadert, gaat de deur open en past het interieur zich aan deze persoon aan. Details als de kleur van de wand en het entertainment in huis passen zich aan het humeur en de behoeften van mensen aan.”

Tan Lee

'Gedachtensturing' als massafenomeen opent ook fascinerende perspectieven voor persoonlijk leren en therapeutische behandelingen. “Leraren kunnen zien of hun leerlingen opletten of afgeleid zijn. Als je kunt zien hoe het brein op gesproken woorden reageert, dan kun je intelligente hoorapparaten ontwikkelen die zich ook in een lawaaierige omgeving op een bepaald gesprek kunnen concentreren”, legt Le uit.

“De onzichtbare verbinding tussen menselijke neuronen en elektronische microprocessoren zal verstrekkende gevolgen hebben”, voegt zij hieraan toe. “Zodra machines ons echt gaan begrijpen en op onze emoties gaan reageren, kunnen we totaal nieuwe toepassingen voor apparaten en programma's ontwikkelen.”

Wat op het eerste oog een droom voor iedere ingenieur lijkt, heeft toch ook een keerzijde. “Willen we met machines leven die op al onze gedachten en gevoelens kunnen ingrijpen? Ik weet het niet”, denkt Le hardop. “We moeten in ieder geval veiligheidsmaatregelen en een noodstop inbouwen voor als dingen misgaan. Als pioniers op dit gebied zijn wij er altijd verantwoordelijk voor de menselijke beslissingsvrijheid te beschermen.” Want uiteindelijk staat bij Le niet de kunstmatige intelligentie, maar de menselijke geest op de voorgrond.

Tekst: Steffan Heuer

Meer informatie over Tan Le vindt u hier.

Foto's en ideo ©David Magnusson

50 jaar van BSH Media cart Contact Naar boven